Co-creatie eHealthboek bijeenkomsten

  • IMG_2420 Achmea

    Tweet

  • IMG_2428 achmea

    Tweet

  • IMG_2440 achmea

    Tweet

  • IMG_2454 achmea

    Tweet

  • IMG_2451 achmea

    Tweet

  • IMG_2457 achmea

    Tweet

  • IMG_2434 Achmea

    Tweet

  • IMG_2461 achmea

    Tweet

  • IMG_2463 achmea

    Tweet

  • IMG_2470 achmea

    Tweet

  • IMG_2479 achmea

    Tweet

  • IMG_2490 achmea

    Tweet

  • IMG_2500 achmea

    Tweet

  • IMG_2493 achmea

    Tweet

  • IMG_2497 achmea

    Tweet

Implementatie & opschaling eHealth: Technisch kunstje of pure veranderkunde?

Afgelopen donderdag 2 oktober kwamen zo’n 110 innovatoren, beleidsmakers, zorgprofessionals, experts en cliënten bijeen in het Achmea congrescentrum in het kader van het co-creatie eHealthboek. Deze bijeenkomst was de 1e keer dat betrokkenen bij elkaar kwamen. Op 26 november is de 2e bijeenkomst bij VGZ. Het uiteindelijke boek zal inzicht geven in alle aspecten van en rondom e-health. Veel van deze aspecten kwamen ook tijdens de bijeenkomst bij Achmea naar voren. De aspecten benaderen met name het ‘hoe’ in relatie tot de implementatie van eHealth. In deze samenvatting zijn de belangrijkste opmerkingen en conclusies van de plenaire sessie (Robbert Huijsman, Achmea; Lies van Gennip, Nictiz; Co Politiek, AimTrack; Jan Willem Faessen, RedMax) samengevoegd met die van de groepssessies.

Tot 15 oktober kan er op de ingezonden eHealth-innovaties worden gestemd en kan er commentaar worden gegeven, zie http://zorginnovatieboek.nl/ledenlinkedin/category/ehealthboek/

Waarom eHealth?

In Nederland willen we graag de zorg voor de groeiende groep zorgvragers kwalitatief hoogwaardig, toegankelijk en betaalbaar houden. Het uitgangspunt daarbij is dat eHealth toepassingen een deel van de reguliere zorg kunnen gaan vervangen of voorkomen. Met behulp van eHealth zou het mogelijk moeten zijn om meer zelfmanagement en substitutie te realiseren, waardoor de kosten binnen de perken blijven en de (ervaren) kwaliteit van zorg verbetert en de gezondheid toeneemt.

Maar hoe dan?

Ondanks dat Nederland, wereldwijd gezien, vooroploopt in de ontwikkeling van eHealth wil het met de implementatie ervan (als men daar al aan toe komt) nog niet altijd vlotten. Daarvoor zijn tijdens de bijeenkomst diverse problemen benoemd, maar ook een aantal oplossingen. We lopen hieronder de verschillende stellingen en meningen vanuit de bijeenkomst even langs…

Te aanbod gedreven…

Op dit moment worden eHealth oplossingen te aanbod- en technologiegericht ontwikkeld en ingezet: innovatoren ontwikkelen (vaak goede) ideeën, maar de aansluiting met het primaire zorgproces en een sluitende businesscase is niet altijd aanwezig. Verder wordt er uit technologische mogelijkheden gedacht (‘we kunnen tegenwoordig alles’), maar leidt dit ook echt tot betere zorg? Het is de vraag of er een groep met voldoende omvang bijvoorbeeld geïnteresseerd is in quantified self: welk probleem lost dit op/is er wel een probleem?).

Van probleem naar innovatie in plaats van andersom…

Beter lijkt het om eerst goed het probleem in kaart te brengen en daarbij een innovatie te vinden of te ontwikkelen. Door eerst (bijvoorbeeld met behulp van de www.AimTrack.nl gebiedsfoto) goed naar de populatie te kijken (is deze jong of oud? Rijk of arm? Veel of weinig zorgvraag en voor welke aandoeningen/sectoren? En waar worden de meeste kosten gemaakt?) kan een eerste aanzet voor een businesscase worden gemaakt: wat is de doelgroep en waarom is dit de doelgroep? Op basis daarvan kan, (bijvoorbeeld op basis van de innovatiedatabase van www.AimTrack.nl), gerichter gezocht worden naar oplossingen die ingezet kunnen worden. Door middel van het scherp stellen van het probleem en een gericht innoveren, biedt dit helderheid bij het samenstellen van relevante portfolio’s en het monitoren van effecten.

Te weinig focus op de juiste doelgroep…

Het kan daarbij heel goed zijn dat de doelgroep niet patiënten in hun zorgomgeving zijn, maar juist de mensen in hun thuisomgeving. Immers, gemiddeld bezoeken mensen hun huisarts 4x per jaar; de rest van de tijd weten ze zichzelf te managen. Juist door te focussen op de gezonde groep thuiswonende mensen, kan de zorgvraag beperkt worden en daarmee uiteraard ook de kosten. Het voordeel hiervan is ook dat huisartsen zich meer kunnen concentreren op de mensen die echt wat mankeren en daarmee hun arbeidslast verlaagd kan worden.

Zelfredzaamheid, zelfmanagement en communities kun je niet “maken” of “afdwingen”…

Een ander punt is dat nu nog vaak aansluiting moet worden gezocht in de zorgwereld, in plaats van andersom. De mens/cliënt staat centraal: de meeste mensen maken reeds uit van een aantal netwerken, zoals met familie, vrienden en overige communities. Juist door daar op aan te sluiten in plaats van het creëren van een nieuwe community kan beter worden aangesloten bij de leefwereld van de mens/patiënt. Met name in het kader van zelfmanagement is dit essentieel. Mensen maken al heel veel gebruik van sociale media en gebruiken het internet om informatie te zoeken (en te vinden). Het omdenken in de aansluiting van zorg en patiënt vraagt echter wel om een systeemverandering waarbij cure, care en zorgverzekeraars op één golflengte zitten.

Zorgverleners worden onvoldoende betrokken…

eHealth innovaties moet niet alleen aansluiten op de belevingswereld van de mens/patiënten: ook voor zorgverleners moeten innovaties daadwerkelijk wat toevoegen aan het primaire proces. Het moet tijd en kosten schelen, in plaats van opleveren. Juist door ook vooraan in het proces zorgverleners te betrekken, kan meer draagvlak worden gecreëerd, of wordt eerder duidelijk dat een bepaalde innovatie toch echt niet gaat werken. luister vooral naar de werkers in het veld. Uiteindelijk willen zorgverleners willen gewoon hun patiënten blijven zien en spreken in plaats van hun tijd te besteden aan digitale protocollen en invullijsten.

Te weinig visie en focus…

Effectief innoveren vraagt om visie en focus op bestuurdersniveau. Door de wildgroei van eHealth innovaties wordt het moeilijk gemaakt, de vooral traditionele zorgbestuurders zien door de bomen het bos niet meer. Gesuggereerd wordt dat er meer ondernemers in de top van de zorgorganisaties werkzaam moeten zijn, of dat bestuurders echt worden ondersteund bij veranderingen van het systeem/binnen de instelling. Een, rigoureuze, oplossing is om als instelling een echte nieuwe start te maken: hoe zouden we onze processen dan vormgeven? Of kijk eens in het buitenland!

Ingewikkeld proces van inkoop en bekostiging…

De financiering van eHealth is problematisch, zowel vanuit het perspectief van innovatoren, zorgorganisaties als de verzekeraar zelf. Deze laatste partij heeft vooral te maken met tijdsdruk: in september moeten de afspraken met zorgorganisaties zijn gemaakt, want in december moeten de nieuwe premiekosten bekend worden gemaakt. Ook moet de verzekeraar keuzes maken in wat (welke thema’s) wel of niet gefinancierd wordt.

Bovenstaande levert ook frustratie op voor zorgorganisaties en innovatoren: hoe krijgen we de implementatie/ontwikkeling van innovaties gefinancierd en opschaalbaar? Verzekeraars bieden zeker mogelijkheden om innovaties in te dienen, maar wel met een goede businesscase. Juist door de vaak aanbodgedreven ontwikkeling is dit problematisch; de oplossing lijkt vooral in het probleemgericht denken te zitten. Op welke doelgroep moeten we ons richten en waarom? Welke innovaties past daar bij? En wat gaat dat opleveren? En is de innovatie dan ook elders implementeerbaar?

Andere aangedragen oplossingen in het kader van financiering zijn crowdfunding en risicokapitaal van investeerders waarbij ingezet kan worden op shared savings modellen en populatiebekostiging. Juist door de lasten en lusten met elkaar te delen, kan per organisatie (bijv. gemeente, zorgorganisatie en verzekeraar) geld worden bespaard en kan het per saldo meer opleveren. Wel moet dan ‘het probleem’ een gedeeld probleem zijn van bovengenoemde organisaties.

Te weinig kostenbewuste cliënten…

Doordat de verzekeraar de zorg betaalt en niet de cliënt, is de cliënt minder/niet geïnteresseerd in zuinige, efficiënt georganiseerde zorg. Pas als de cliënt de zorgconsumptie in de eigen portemonnee voelt, ontstaat er een ander speelveld en komt er een hele nieuwe omgeving op gang. Een andere aangedragen oplossing is het persoonsgebonden budget e-health.

Perceptie veiligheid, privacy en onbekendheid…

Tot slot, maar zeker niet onbelangrijk, zijn de aspecten (on)veiligheid, privacy en onbekendheid met eHealth redenen waarom de implementatie nog niet goed van de grond komt.